تبلیغات
کانون فرهنگی شهید فراحی شیراز - ابعاد جنگ نرم از منظر قرآن کریم
کانون فرهنگی شهید فراحی شیراز
جبهه جدید جهاد فکری

مجله تخصصی صالحین فارس:
ابعاد جنگ نرم از منظر قرآن کریم

با نگاهی سطحی به آیات قرآن ، درمی‌یابیم که فراوانی آیات قرآن کریم در موضوع " جنگ " و " جهاد " ، خود نشانه اهمیت و تأکید این مسئله در اسلام است . در این نوشته برآنیم تا ضمن اثبات و ارائه فرمول کلی تطبیق آیات و روایات مرتبط با موضوع جنگ سخت و نظامی بر جنگ نرم ، به بررسی اهمیت مسئله "جهاد " و برخی تکنیک‌های کلی جنگ نرم می پردازیم .




















حافظ کل قرآن  و کارشناس علوم قرآنی برادر گلزار،
با نگاهی سطحی به آیات قرآن ، درمی‌یابیم که فراوانی آیات قرآن کریم در موضوع " جنگ "  و  " جهاد " ، خود نشانه اهمیت و تأکید این مسئله در اسلام است . در این نوشته برآنیم تا ضمن اثبات و ارائه فرمول کلی تطبیق آیات و روایات مرتبط با موضوع جنگ سخت و نظامی بر جنگ نرم ، به بررسی اهمیت مسئله  "جهاد "  و برخی تکنیک‌های کلی جنگ نرم می پردازیم .

در ادبیات قرآن کریم ، چهار واژه کلیدی به معنای " جنگ "  به‌کار رفته که برخی از آنها معانی وسیع‌تر و برخی معانی محدودتری دارند .
اولین واژه ، از خانواده  "حرب "  و  " محاربه"  است که به معنای مصطلح " جنگ "  در فارسی به‌کار می‌رود ؛ واژه دیگر از خانواده  "قتال "  ،  " مقاتله " و " اقتال"  است که بیشتر بر جنگی که در آن دو طرف ، تلاش در کشتن یکدیگر دارند به‌کار می‌رود .
سومین کلمه ، "جهاد " است که در موارد متعددی در قرآن کریم به جنگ علیه کفار ، منافقین و ... اطلاق شده و همواره در قرآن دارای بار ارزشی مثبت بوده است ، برخلاف دو واژه قبل ، یعنی " حرب "  و " قتال " ، که همواره در قرآن دارای بار ارزشی منفی است.
عبارت دیگر " سفک‌دم "  به‌معنای " خونریزی " است که اعم از جنگ است و شامل " قتل"  هم می‌گردد .
بنابراین کلمات کلیدی که موضوع بحث این نوشته را در برمی‌گیرند ، سه کلمه "حرب " ، " قتال "  و  " جهاد "  می‌باشند.  هرچند ممکن است با آیاتی نیز برخورد کنیم که این کلمات در آنها به‌کار نرفته اما دلالت بر "جنگ" و "جهاد" می‌کنند .
آنچه که اساس این نوشته را پی‌ریزی می‌کند این مطلب است که بسیاری از آیات و روایات مربوط به جنگ نظامی، در مفهوم و حتی بعضاً در لفظ قابل انطباق بر جنگ نرم هستند . اصطلاح "جهاد " در لغت به معنای  "هرگونه تلاش و کوششی برای رسیدن به هدف " است . بنابراین اولاً هرگاه در قرآن عبارت " جهاد فی‌سبیل‌الله " آمده ، به‌معنای هرگونه تلاشی است که در مسیر تقرب به خداوند انجام گیرد و ثانیاً‌ هرگاه در قرآن این " جهاد فی‌سبیل‌الله" از باب  "مفاعله که دلالت بر نوعی تقابل و رقابت دارد به‌کار رود و آن طرف مقابل هم کفار یا منافقان یا ... باشند، به این نتیجه می‌رسیم که می‌توان تعبیر " جهاد فی‌سبیل‌الله"  در بسیاری از آیات قرآن را بر هر نوع جنگی که در مسیر تقرّب به خداوند و بر علیه دشمنان اسلام انجام گیرد تعمیم داد ؛ چه جنگ نرم و چه جنگ سخت .
علاوه بر این ، احادیثی هم این مطلب را تأیید می‌کنند که در کتاب " میزان‌الحکمه"  جلد  2، بخش مربوط به  "جهاد اصغر" برخی از این احادیث آمده است .
از باب نمونه ، پیامبر اکرم ( ص ) می‌فرمایندد : ان‌المومن یجاهد بِسَیفِهِ و لِسانِه" مؤمن با شمشیر و زبانش جهاد می‌کند . ( میزان‌الحکمه /ح 2858 ) . بنابراین جهاد در راه خدا ، نه در قرآن و نه در روایات هیچگاه محدود به جهاد نظامی نیست .
مؤید دیگر ، آیه 107سوره مبارکه توبه است . این آیه شرح حال منافقینی است که با برپایی مسجد ضرار در تقابل با مسجد پیامبر ( ص ) ، قصد ایجاد تفرقه بین مسلمین را داشتند : " والذین اتّخذوا مسجداً ضِراراً و کُفراً و تفریقاً بین‌المومنین و ارصاداً لمن حارب‌الله و رسوله من قبلُ و لیحلفنَّ اِن ارِدنا الّا الحسنی والله یشهد انهم لکاذبون" همانگونه که ملاحظه می‌شود در این آیه واژه  "حرب " که معمولاً بر جنگ نظامی اطلاق می‌شود ،‌ برای جنگ نرم سیاسی میان منافقین و مسلمانان به‌کار رفته است . همچنین در آیه 279سوره مبارکه بقره ، واژه "حرب " برای جنگ نرم اقتصادی که رباخواران و مفسدین اقتصادی در جامعه اسلامی به‌راه انداخته‌اند به‌کار رفته است : " فأن لم تفعلوا فأذنو بِحربٍ من‌الله و رسوله."بنابراین از 3 واژهاصلی که در قرآن به معنای جنگ در راه خدا و بر علیه دشمنان اسلام به‌‌کار برده شده حداقل دو واژه یعنی "جهاد" و "حرب" در بسیاری از آیات علاوه بر جنگ نظامی ، صریحاً قابل تطبیق بر جنگ نرم نیز هستند . علاوه بر اینهمانگونه که در بخش‌های بعد خواهیم دید از مفاهیم و آموزههای کلی بسیاری از آیاتی که در آنها از ریشه  "قتل " برای جنگ نظامی استفاده شده ، می‌توان در زمان جنگ نرم نیز بهره  برد .
لازم به ذکر است ، غیر از موارد فوق تعبیر دیگری نیز در قرآن کریم وجود دارد که نه در اصل لغت بلکه از جهت مفهوم و در عرف قرآن ، در بسیاری از آیات ، به ‌ویژه آیاتی که به مسئلههای سیاسی ، اجتماعی اشاره دارند ، کاملاً قابل تطبیق بر جنگ نرم است و آن تعبیر " فتنه" است. قرآن کریم در دو مورد به مقایسه  "فتنه" و " جنگ نظامی" پرداخته است .
در آیه 191سوره بقره می‌فرماید : " والفتنه اشدّ من‌القتل "بدیهی است مقایسه در جایی صورت می‌گیرد که دو طرف مقایسه از یک جنس باشند . با این استدلال " فتنه " نیز از جنس " جنگ " خواهد بود اما از نوع جنگ نرم، برخلاف " قتل " که از نوع جنگ سخت است .
همچنین در آیه 193سوره مبارکه بقره به نوع دیگری این مقایسه صورت گرفته است و به علت " شدیدتر"  بودن و " بزرگ‌تر" بودن جنگ نرم نسبت به جنگ نظامی اشاره کرده است و آن این است که اساساً علت وقوع جنگهای نظامی ، جنگ نرم است ؛ چرا که می‌فرماید:  " قاتلوهم حتی لا تکون فتنه و یکون الدین لله "
با توجه به تعاریفی که از جنگ نرم صورت گرفت ، می‌توان تحلیل و تبیین ابعاد آن را از لابه‌لای آیات شریفه قرآن جستجو نمود . خداوند در قرآن وجود جنگ نرم و تلاش پنهان دشمن جهت راه اندازی آن را هشدار می‌دهد و سپس سرد‌مداران این تهدید بزرگ را معرفی کرده و عاقبت بطور مفصل روش‌های بر اندازی نرم توسط دشمنان جریان حق را افشاء می‌نماید .
خداوند متعال پس از هشدار به وجود جنگ نرم ، دشمنان شیطان را شکل دهنده اصلی این تهدید می‌داند که شیوه او نیز دقیقا مطابق با ویژگیهای جنگ نرم است یعنی حرکتی آرام ، تدریجی ، بلند مدت و نرم افزارانه .
قرآن در این باره می فرماید : از گام‌های شیطان پیروی نکنید چه اینکه او دشمن آشکار شماست.  جمله ( گام‌های شیطان )  اشاره به یک مسئله تربیتی دارد و آن اینکه انحراف‌ها و تبهکاری‌ها غالباً به‌طور تدریجی در انسان نفوذ می کند نه به ‌صورت دفعی و فوری .  مثلاً برای آلوده شدن یک جوان به مواد مخدر و قمار و شراب معمولاً مراحلی وجود دارد : نخست به‌صورت تماشاچی در یکی از این جلسات شرکت می‌کند و انجام این کار را ساده می‌شمرد . گام دوم شرکت تفریحی در قمار بدون برد و باخت و یا استفاده از مواد مخدر به‌عنوان رفع خستگی و یا درمان بیماری و مانند آن است . گام سوم استفاده از این مواد به‌صورت کم و به قصد اینکه در مدت کوتاهی از آن صرف نظر کند ، سرانجام گام‌ها یکی پس از دیگری برداشته می‌شود و شخص به‌صورت یک قمار باز حرفه‌ای خطرناک و یا یک معتاد سخت و بینوا در می‌آید . وسوسه‌های شیطان معمولاً به‌همین صورت است انسان را قدم به قدم و تدریجا در پشت سر خود به‌سوی پرتگاه می‌کشاند این موضوع منحصر به شیطان اصلی نیست تمام دستگاه‌های شیطانی برای پیاده کردن نقشه‌های شوم خود از همین روش خطوات گام‌به‌گام استفاده می‌کند که در اصطلاح امروزی به آن تهدید یا جنگ نرم گفته می‌شود.
جنگ نرم در اصطلاح جنگی است از سوی دشمنان که با رویکرد و سلاح تبلیغی و روانی و به دور از مداخله و اقدامات فیزیکی مستقیم یا غیر مستقیم نیروهای دشمن انجام میگیرد و محدوده عملکرد آن به‌جای مرزهای آشکار و مرزهای پنهان بین دشمن و جبهه داخلی متن جامعه و ارزش‌های حق می‌باشد و هدفش تلاش برای تغییر باورها ، ذائقه‌ها ، گرایش‌ها و ارزش‌های پیروان و ملت و امت حق می‌باشد .
تا در نهایت با ریزش‌ نیروهای ارزشی و مردمی و تفرقه‌هایی که داخل جبهه حق صورت می‌گیرد این جبهه از درون به زوال و نابودی یا سستی برود . در جنگ نرم واژه‌هایی چون جبهه دشمن ، حق جبهه داخلی ، نرم افزار و ارزش‌ها مورد استفاده قرار می گیرد . اگر با این نگاه جنگ نرم را به قرآن عرضه نماییم واژه حق و باطل معرف دو جبهه خودی و غیر خودی خواهد بود و از این منظر هر فرد و گروهی که پرچم‌دار و عامل به دستورات و آموزهای الهی باشد در جبهه حق بوده و هر کس غیر از این باشد در گروه باطل است بر خلاف نگاه روشنفکری که انسانها را به سه دسته سفید ،  سیاه و خاکستری تقسیم می‌کنند از نگاه قرآنی سرانجام آدم‌ها از منظر تحلیلی و تبیینی یا سفید است یا سیاه .
با توجه به این نگاه قرآنی به مسئله مرزبندی ها در جنگ نرم از جهت مصداق شناسی جنگ نرم در قرآن انسان را باید محور مطالعه و منشا و مصداق قرار داد بدین گونه که با انسان شناسی در دو حوزه تاریخی و اجتماعی میتوان به باز شناسی مصادیق جریان حق بر مبنای انسان و زندگی انسانی پرداخت که می‌تواند مورد هجوم نرم دشمن قرار بگیرد .

تاریخ ارسال خبر : شنبه 25 خرداد 1392 - 10:58:48تعداد مشاهده خبر : 32

http://salehin.ir/portal/NewsShow/27971/33





نوع مطلب : راههای میانبر، تاکتیک، راهبردها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ


کانون فرهنگی شهید فراحی مسجد جامع شهرک امام حسین سلا م الله علیه در شیراز فضای مجازی را مجالی برای نشر اندیشه و فکر اسلامی می داند و در این راه با همکاری جوانان شهرک تصمیم به دفاع در عرصه ی جنگ نرم دارد.
تجربه ی جنگ سخت تحمیلی را با 14 شهید و 5 آزاده و 10 جانباز پشت سر دارد و برای آینده از این تجربه ی گرانقدر استفاده می کند تا در زمیته سازی ظهور فضای مجازی را نیز عطر آگین بوی شهیدان بهشتی کند.
این جهاد فکری را به یاری خدا با وصیت نامه فرمانده ی شهید پایگاه مقاومت شهید خورشیدی مسجد شروع می کند؛ وصیت نامه ی شهید کربلایی محمد علی فراحی، که زندگی این شیعه ی راستین امام علی سلام الله علیه، بسی درس ها برای شیرازی ها داشته و دارد.
در سالی که ولی امر مسلمین اقتصاد مقاومتی را مطرح نموده اند، الگوهای جهاد اقتصادی مشعل های راه جامعه ی اسلامی هستند که هنر ما در شناسایی و ارزیابی و الگو پذیری از آنهاست.
اگر به تاریخ اسلام و الگوهای معصوم اشاره کنیم ممکن است گفته شود که آنها کجا و ما کجا؟ ما که معصوم نیستیم؛ و اگر شهدای معاصر را اسطوره های دست نایافتنی بدانیم باز هم در الگو پذیری از آنها ممکن است بهانه تراشی کنیم و بگوییم که این اسطوره ها، دور از دسترس هستند.
اما در این مسیر کانون فرهنگی شهید فراحی از الگوهایی از جنس همین مردم فعلی شیراز برای زندگی مؤمنانه خواهد گفت.
فعلا بعنوان تبرک با وصیتنامه شهید شبها و روزهای قدر ماه مبارک رمضان (اردیبهشت سال 1365) شهید فراحی حال کنید؛ تا روز های آینده معلوم بشود که چرا مزد این شهید، شهادت در ایام شهادت مولا و مقتدایش بوده است. و این راز در روزها و صفحات آینده به فضل خدا و انشاء الله فاش خواهد شد.

مدیر وبلاگ : کانون فرهنگی شهید فراحی
Flag Counter
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
شما نظر بدهید ما عمل می کنیم. از 31 موضوع مرتبط با شهیـد کربلایی محمد علی فراحی برای شما کدام گزینه جذاب تراست؟ رأی بیشتر تکمیل زود تر













آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
Online User